در بررسی حوادثی که ایمنی هواپیماها را به خطر انداخته اند مکالمه همواره نقش مهمی داشته است. از ملزومات محیط فرودگاهی و باند این است که پیامها به درستی ارسال ، دریافت و بازخوانی شوند. البته بازخوانی توسط رانندگان وسایل متحرک در فرودگاها توسط ایکائو ملزم نشده است ولی تا حد ممکن باید این امر توسط رانندگان صورت گیرد.
حجم، سرعت و پیچیدگی پیامها می تواند برای کنترلرها، کادر پروازی و رانندگان وسایل نقلیه مشکل ساز باشد خصوصاً که زبان مکالمه شده زبان مادری آنها نباشد. اصطلاحات هواپیمایی تا حدودی با 15تا 20 واژه مخصوص برای وسایل نقلیه می تواند این مشکل را تا حدودی برطرف کند. همچنین با رعایت سطح استاندارد زبان ارئه شده توسط ایکائو در AN13/48.1-62/1 در ماه MAY سال 2002 می توان از وقوع بسیاری از سوانح خطرناک جلوگیری کرد. البته این استاندارد به شکل پیشنهادی می باشد و هنوز تاریخ اجرای اجباری برای تعیین آن نشده است.
برای ایجاد سطح آگاهی بالا از موقعیت، سند 4444 بخش 7.5.3.1.2 توصیه می کند که مکالمات در کلیه فازهای پروازی Take off, Landing, و قطع و بازرسی باند با فرکانس تعیین شده برای آن باند انجام گیرد. خوروهایی که تنها به فرکانس UHF مجهز هستند یابد به فرکانس VHF هم مجهز شوند تا به طور همزمان بتوانند مکالماتی را که در فرکانس VHF فرستاده می شوند دریافت نمایند.
Aerodrome Control Phraseologies
بکارگیری واژه های استاندارد برای کاهش اشتباه و زمان مکالمه ضروری می باشد. این واژه ها باید مناسب با موقعیت به شکل صحیح استفاده شوند و برای شرایطی که اصطلاحی تعریف نشده است از زبان عامیانه استفاده نمود. خلاصه ای از مقررات ایکائو برای استفاده از اصطلاحات استاندارد طبق زیر می باشد.
در انکس 10 ،Volume 11 Para 5.1.1.1 عنوان شده است، برای کلیه شرایطی که عبارت استاندارد تعیین شده است باید از آنها استفاده شود.
همه افراد درگیر در عملیات پرواز باید واژه های هواپیمایی را به صورت واضح ومختصر استفاده نمایند تا بدین وسیله سطح سلامت پروازها بالا برود . واژه های استاندارد در فصل 12 سند PANS-ATM و نحوه صحیح بازخوانی آنها در بخش 3.7.3 انکس 11 عنوان شده است. با وجود اینکه ایکائو مجوز خلاصه کردن Call sign ها را در بعضی شرایط داده است ولی بهتر است از خلاصه کردن Call sign هواپیماهایی که در اطراف باند تردد می کنند پرهیز نمود.
نمونهایی از واژه های استاندارد ایکائو (Example ICAO Phraseologies)
لیست زیر شامل تعدادی از واژه های استاندارد ایکائو می باشد که کنترلرها، خلبانان و رانندگان وسایل نقلیه از آنها استفاده می کنند. جملات داخل پرانتز شامل اطلاعاتی از قبیل ارتفاع، مکان و زمان وغیره اند که قابل جایگزینی می باشند و واژه هایی که در داخل کروشه قرار دارند شامل کلمات اختیاری است که در صورت نیاز استفاده می شوند.
واژه هایی که در لیست زیر عنوان شده اند همة واژه های موجود در PANS-ATM نمی باشد تنها واژه های مربوط به باند می باشد.
a) TAXI PROCEDURES
For departure
ATC: (call sign) TAXI TO HOLDING POSITION [number] [RUNWAY (number)]
Or where detailed taxi instructions are required
ATC: (call sign) TAXI TO HOLDING POSITION [(number)] [RUNWAY (number)] VIA (specific route to be followed) [TIME (time)]
[HOLD SHORT OF RUNWAY (number)];
ATC: (call sign) TAXI VIA RUNWAY (number);
PILOT: (call sign) REQUEST BACKTRACK
ATC: (call sign) BACKTRACK APPROVED
ATC: (call sign) BACKTRACK RUNWAY (number);
Other general instructions
ATC: (call sign) FOLLOW (description of other aircraft or vehicle)
ATC: (call sign) VACATE RUNWAY
PILOT/DRIVER: (call sign) RUNWAY VACATED
b) HOLDING INSTRUCTIONS FROM ATC
(call sign) HOLD (direction) OF (position, runway number, etc.);
(call sign) HOLD POSITION;
(call sign) HOLD (distance) FROM (position)
… to hold not closer to a runway than specified in Doc. 4444; Chapter 7, 7.5.3.1.3.1
(call sign) HOLD SHORT OF (position);
READBACK FROM PILOTS/DRIVERS
(call sign) HOLDING;
(call sign) HOLDING SHORT.
باید توجه داشت عبارات Roger و Wilco نمی توانند تاییدی برای این دستورات باشند، بلکه باید عیناً بازخوانی شوند.
c) TO CROSS A RUNWAY
PILOT/DRIVER: (call sign) REQUEST CROSS RUNWAY (number..)
اگر کنترلر به خاطر دید کم یا شب بودن قادر به دیدن هواپیما یا خودروی قطع باندی نمی باشد حتماً باید از قطع کننده باند درخواست کند که قطع باند را گزارش نماید.
ATC: (call sign) CROSS RUNWAY (number) [REPORT VACATED]
ATC: (call sign) TAXI TO HOLDING POSITION [number] [RUNWAY (number)] VIA (specific route to be followed), [HOLD SHORT OF RUNWAY (number)] or [CROSS RUNWAY(number)]
اگر کنترلر درخواست کند، خلبان باید خروج از باند را گزارش نماید.
d) PREPARATION FOR TAKE-OFF -clearance to enter runway and await take-off clearance.
ATC: (call sign) LINE UP [AND WAIT];
ATC: (call sign) LINE UP RUNWAY (number-
in multiple runway / intersection departures);
ATC: (call sign) LINE UP BE READY FOR IMMEDIATE DEPARTURE;
e) CONDITIONAL CLEARANCES
مجوزهاي شرطي قبل از وارد شدن هواپيما به باند بايد صادر و بازخواني صحيح آن توسط كنترلر چك شود. در بازخواني اين مجوزها شرط عنوان شده يايد بازگو شود.
Scandinavian 941, BEHIND DC9 ON SHORT FINAL, LINE UP BEHIND.
The acknowledgement of a conditional clearance must contain the condition in the readback e.g.
BEHIND LANDING DC9 on SHORT FINAL, LINING UP BEHIND Scandinavian 941.
Scandinavian 941 [that is] correct
عبارت شرطي مثل "behind landing aircraft" or "after departing aircraft" نبايد شامل حركتهايي باشند كه باند فعال را تحت تاثير قرار مي دهند.
در هنگام صدور مجوزهاي شرطي هواپيما يا خودرو مورد نظر بايد كاملاً مشخص شود و در بازخواني مشخصات آن دقيقاً عنوان شود.
f) TAKE-OFF CLEARANCE
ATC (call sign) CLEARED FOR TAKE-OFF
[REPORT AIRBORNE]….Applicable for Low Visibility operations;
Or when more than one runway in use
ATC (call sign) RUNWAY (number) CLEARED FOR TAKE-OFF
زمانيكه خلبان عمل TAKE OFF را انجام نمي دهد.
ATC (call sign) TAKE OFF IMMEDIATELY OR VACATE RUNWAY [(instructions)];
ATC (call sign) TAKE OFF IMMEDIATELY OR HOLD SHORT OF RUNWAY
Or to cancel a take-off clearance
ATC (call sign) HOLD POSITION, CANCEL TAKE-OFF I SAY AGAIN CANCEL TAKE-OFF (reasons);
PILOT (call sign) HOLDING;
Or to stop a take-off after an aircraft has commenced take-off roll
ATC (call sign) STOP IMMEDIATELY [(repeat aircraft call sign) STOP IMMEDIATELY]
PILOT (call sign) STOPPING;
بازخوانی واژه های استاندارد برج Aerodrome Control Phraseology – READ BACK
همان تاکیدی که برای استفاده از عبارات استاندارد وجود دارد برای بازگویی کردن هم وجود دارد. در زیر تعدادی از مقررات استاندارد ایکائو برای بازگو کردن مجوزها و دستورالعملها همراه با مرجع عنوان شده است.
Annex 11
3.7.3 – بازگویی مجوزها و اطلاعات مربوط به ایمنی
3.7.3.1- خدمه پرواز بیاید قسمتهایی از مجوزها و دستورالعملها که برای ایمنی پرواز مهم می باشند و توسط کنترلر برای آنها از طریق گفتار(Voice) صادر شده است را برای آنها بازگو کنند. آیتهای زیر همواره باید بازخوانی شوند.
a) ATC route clearances
b) Clearances and instructions to enter, land on, take off on, hold short of, cross and backtrack on any runway; and
c) Runway in use, altimeter settings, SSR codes, level instructions, heading, and speed instructions whether issued by the
controller or contained in ATIS broadcast transition levels.
3.7.3.1.1- سایر مجوزها و دستورالعملها شامل مجوزهای شرطی باید به سکلس بازخوانی و تایید شود که به طور واضح مشخص شود که خلبان دستورات را کامل دریافت و اجرا خواهد نمود.
3.7.3.1.2- کنرلر باید به بازخوانی کادر پرواز دقت کند و از درستی آن اطمینان حاصل و هرگونه اشتباه احتمالی را تصحیح کند.
تکنیکهای ارتباطی Communication techniques- general
مطالب زیر از انکس 10 و سند PANS-ATM برگرفته شده است.
ارسال پیامها و لحن صحبت کردن باید تن عادی صدا صورت گیرد و از واژه های استاندارد ایکائو استفاده شود و سرعت مکالمه باید چنان باشد که بالاترین درجه وضوح و پیوستگی کلام حفظ شود به همین منظور لازم است تا کنترلرها و خلبانان :
- هر کلم را محکم واضح تلفظ کنند
- سرعت مکالمه نباید بیشتر از 100 کلمه در دقیقه باشد و اگر احتیاج به یاداشت کردن طرف مقابل باشد باید به گونه ای باشد اجازه یاداشت به اورا بدهد. مکث کردن در جاهایی که لازم است باعث سادگی درک می شود.
- شدت صدا را در یک سطح ثابت نگه ذدارید
- تکنیک استفاده از میکروفن را یادبگیرید مخصوصاً از نظر فاصله آن از دهن در صورتیکه از تعدیل صدا استفاده نمی کنید
- قطع صحبت هنگامی که برگرداندن سر ودور کردن آن از میکروفن ضروری می شود.
نوسندگان
